Πώς μας παρακολουθεί το διαδίκτυο πίσω από τα cookies

Share

Η συγκατάθεση για τα cookies έχει γίνει το πιο ορατό σύμβολο των ψηφιακών δικαιωμάτων της ΕΕ. Ενώ σιγά σιγά μαθαίνουμε να διαχειριζόμαστε αυτά τα ενοχλητικά banner, άλλες κρυφές μορφές παρακολούθησης συνεχίζουν να διαμορφώνουν τον ιστό.

Τι στο καλό είναι όμως τα cookies;

Τα cookies εμφανίστηκαν τη δεκαετία του 1990 ως ένας τρόπος για τους ιστότοπους να θυμούνται τους χρήστες που επιστρέφουν. Είναι μικρά αρχεία κειμένου που περιέχουν ένα μοναδικό αναγνωριστικό, το οποίο το πρόγραμμα περιήγησής σας κατεβάζει όταν επισκέπτεστε έναν ιστότοπο. Όταν επιστρέφετε, ο ιστότοπος μπορεί να διαβάσει αυτό το αρχείο για να σας κρατήσει συνδεδεμένους ή να θυμάται τι υπάρχει στο καλάθι αγορών σας. Αυτά τα λεγόμενα cookies πρώτου μέρους παραμένουν ένα βασικό μέρος του τρόπου λειτουργίας του ιστού.

Υπάρχουν επίσης τα cookies τρίτων: παρόμοια αρχεία που μοιράζονται το αναγνωριστικό σας με μια σειρά από ιχνηλάτες, από διαφημιστές έως μεσίτες δεδομένων. Συνήθως ενσωματώνονται σε δωρεάν widgets και plugins στα οποία βασίζονται οι προγραμματιστές για να δημιουργήσουν ιστότοπους. Αυτό ακριβώς σας ρωτούν τα banner των cookie: είστε σύμφωνοι με το Google Ads να γνωρίζει ότι επισκεφτήκατε το quickrecipes.yum, ανοίξατε για λίγο το UberEats και μετά επιστρέψατε στην πρώτη σελίδα; Και αν ναι, θα σας ενδιέφερε αυτό το αναδυόμενο παράθυρο σχετικά με υγιεινά burgers στην περιοχή σας;

Παρά όλα τα ελαττώματά τους, τα cookies είναι τουλάχιστον ορατά. Είναι αρχεία που είναι αποθηκευμένα στη συσκευή σας, τα οποία μπορείτε να διαγράψετε ή να αποκλείσετε στις ρυθμίσεις του προγράμματος περιήγησής σας. Άλλες μορφές παρακολούθησης είναι πολύ πιο δύσκολο να εντοπιστούν – και σχεδόν αδύνατο να αποφευχθούν.

Εισάγετε το «δακτυλικό αποτύπωμα»

Το δακτυλικό αποτύπωμα είναι μια άλλη τεχνική παρακολούθησης που εκμεταλλεύεται πληροφορίες που έχουν σχεδιαστεί για να μοιράζονται τα προγράμματα περιήγησης. Για να εμφανίζουν σωστά τις σελίδες, οι ιστότοποι βασίζονται εδώ και καιρό στη γνώση λεπτομερειών σχετικά με τη συσκευή σας, όπως η ανάλυση οθόνης, οι εγκατεστημένες γραμματοσειρές και τα χαρακτηριστικά του υλικού. Συνδυασμένα αυτά τα σήματα, μπορούν να σχηματίσουν ένα εκπληκτικά λεπτομερές και συχνά μοναδικό «δακτυλικό αποτύπωμα» ενός μοναδικού χρήστη, ένα αποτύπωμα που εκτελείται στο παρασκήνιο και δεν μπορεί να σταματήσει με ανώνυμη περιήγηση.

Ο Tom Ritter, επικεφαλής μηχανικός ασφαλείας στο Ίδρυμα Mozilla, δήλωσε ότι η λήψη «δακτυλικών αποτυπωμάτων» αποκαλύφθηκε για πρώτη φορά σε μια εργασία του 2010 από το Ίδρυμα Electronic Frontier. Διαπίστωσε ότι έως και 83% των χρηστών μπορούσαν να αναγνωριστούν μοναδικά. Το πρώτο σοκ για το σύστημα ήρθε το 2014, όταν οι έρευνες αποκάλυψαν ότι το AddThis, ένα εξαιρετικά δημοφιλές κουμπί κοινωνικής δικτύωσης, είχε κρυφά εισάγει στον κώδικά του ένα σενάριο λήψης δακτυλικών αποτυπωμάτων που έτρεχε σε όλο τον ιστό, από τον Λευκό Οίκο μέχρι το YouPorn. «Τελικά, ο στόχος της λήψης δακτυλικών αποτυπωμάτων είναι να σας επαναπροσδιορίσει σε διαφορετικά περιβάλλοντα», εξήγησε ο Ritter. Τα σενάρια παρακολούθησης συχνά συνδυάζονται με άλλα που καταγράφουν τον τρόπο με τον οποίο οι άνθρωποι αλληλεπιδρούν με μια σελίδα: πόσο καιρό μένουν, πόσο μακριά κάνουν κύλιση, πού κάνουν κλικ. Αυτά τα δεδομένα στη συνέχεια τροφοδοτούνται σε ιδιόκτητους αλγόριθμους που έχουν σχεδιαστεί για να προβλέπουν τα ενδιαφέροντά σας και τη μελλοντική σας συμπεριφορά. Το αποτέλεσμα δεν είναι απλώς μια καταγραφή του πού έχετε βρεθεί, αλλά ένα πιθανολογικό πορτρέτο του ποιοι μπορεί να είστε.

Μελέτες έχουν δείξει ότι η λήψη δακτυλικών αποτυπωμάτων είναι λιγότερο σταθερή από την παρακολούθηση που βασίζεται σε cookies, καθώς οι ενημερώσεις του προγράμματος περιήγησης αλλάζουν συχνά τα τεχνικά σήματα που χρησιμοποιούνται για την αναγνώριση των χρηστών. Ωστόσο, οι αλγόριθμοι μπορούν να εκπαιδευτούν ώστε να συνδέουν διαφορετικά δακτυλικά αποτυπώματα μεταξύ τους. Συνολικά, είναι δύσκολο να γνωρίζουμε ακριβώς πόσο διαδεδομένες ή ακριβείς είναι αυτές οι τεχνικές. «Οι ιχνηλάτες όχι μόνο δεν έχουν κίνητρο να μας το πουν αυτό», εξήγησε ο Ritter, «αλλά δεν έχουν κίνητρο να το πουν και ο ένας στον άλλον, επειδή είναι ανταγωνιστές».

Το βαθύτερο πρόβλημα είναι ότι οι χρήστες δεν μπορούν να συναινέσουν στη λήψη δακτυλικών αποτυπωμάτων – ούτε να επιλέξουν να εξαιρεθούν από αυτήν. Αυτό αντιβαίνει στην ευρωπαϊκή νομοθεσία. Η Οδηγία για την Προστασία Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα (2002/58) απαιτεί συναίνεση πριν από τη συλλογή δεδομένων από μια συσκευή, ενώ ο ΓΚΠΔ (2016/679) την καθιερώνει ως προϋπόθεση για τις περισσότερες επεξεργασίες δεδομένων.

Είναι, λοιπόν, παράνομη;

«Αυτό είναι το ερώτημα του ενός εκατομμυρίου δολαρίων», δήλωσε ο Tasos Stampelos, ανώτερος ειδικός πολιτικής στη Mozilla. Εν ολίγοις, «Το πλαίσιο υπάρχει, αλλά το πρόβλημα ξεκινά με την επιβολή», συνέχισε. Οι αρχές προστασίας δεδομένων συχνά δεν διαθέτουν τον χρόνο, τη χρηματοδότηση και την τεχνική εμπειρογνωμοσύνη για να διερευνήσουν και να διώξουν τις παραβιάσεις. «Εξαρτάται επίσης από το πόσο εύκολο είναι για τα άτομα να υποβάλουν καταγγελία», πρόσθεσε ο Stampelos. «Τα παραπλανητικά banner cookie είναι αρκετά εύκολο να εντοπιστούν από έναν χρήστη. Αλλά για τα δακτυλικά αποτυπώματα, δεν τα βλέπετε, κρύβονται στο backend.»

Τώρα λοιπόν που είμαστε πραγματικά τρομοκράτες, ας μιλήσουμε για το τι μπορούμε να κάνουμε.

Σοκαριστικά, η ομάδα του Mozilla θα συνιστούσε στην πραγματικότητα το πρόγραμμα περιήγησής τους, τον Firefox, το οποίο πράγματι προσφέρει ισχυρή προστασία κατά των δακτυλικών αποτυπωμάτων – από τον αυτόματο αποκλεισμό γνωστών σεναρίων έως την προσαρμογή και την τυχαία ομαδοποίηση ορισμένων από τα δεδομένα που μοιράζονται τα προγράμματα περιήγησης με ιστότοπους. Άλλα προγράμματα περιήγησης που εστιάζουν στην προστασία της ιδιωτικής ζωής, όπως τα DuckDuckGo, Brave, Tor και Mullvad, έχουν επίσης τρόπους για να θολώσουν εν μέρει το δακτυλικό σας αποτύπωμα. Αλλά καμία επιλογή δεν είναι πλήρως ανθεκτική στην παρακολούθηση. Δυστυχώς, το Google Chrome – μακράν το πιο δημοφιλές πρόγραμμα περιήγησης – φαίνεται να είναι ο χειρότερος παραβάτης όσον αφορά την προστασία της ιδιωτικής ζωής και το πλύσιμο της ιδιωτικής ζωής. Σίγουρα το γεγονός ότι η εταιρεία διατηρεί επίσης τις δικές της εξαιρετικά επικερδείς επιχειρήσεις διαφήμισης και ανάλυσης δεν έχει καμία σχέση με αυτό.

Αν δεν είστε έτοιμοι να αλλάξετε το κύριο πρόγραμμα περιήγησής σας, υπάρχουν ακόμα μερικά πράγματα που μπορείτε να κάνετε. Πολλές επεκτάσεις προγραμμάτων περιήγησης (extensions) προσφέρουν υπηρεσίες κατά των δακτυλικών αποτυπωμάτων, αλλά παραδόξως, η εγκατάσταση πολλών από αυτές θα σας έκανε να φαίνεστε ιδιαίτερα μοναδικοί στα δακτυλικά αποτυπώματα. Στην πραγματικότητα, λοιπόν, μεταβείτε στην καρτέλα των επεκτάσεών σας τώρα και προσπαθήστε να διαγράψετε οτιδήποτε δεν είναι απολύτως απαραίτητο. Επίσης, κάντε τις προτιμήσεις του προγράμματος περιήγησής σας, όσο το δυνατόν πιο γενικές και προσπαθήστε να εκτελείτε ενημερώσεις μόλις κυκλοφορήσουν. Τέλος, τα VPN μπορούν να βοηθήσουν αλλάζοντας τη διεύθυνση IP σας, ένα σημαντικό μέρος του μείγματος που μπορεί να μπερδέψει περαιτέρω τους «εχθρούς» σας.

Όλα αυτά βέβαια σαν απλή ενημέρωση και χωρίς εμμονές και προκαταλήψεις, αν και καθένας δικαιούται σε προσωπικές απόψεις επί του θέματος.

Δημήτρης Κουκουτσολίδης

 

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

εισάγετε το σχόλιό σας!
παρακαλώ εισάγετε το όνομά σας εδώ

Μη χάσετε :

Ροή Ειδήσεων